Langafi

Það er skrýtið hvað maður er alltaf að uppgötva eitthvað nýtt sem maður hélt sig samt vita. Ég hef skemmt fólki oft með sögunni um afa minn og langafa en alltaf tekið fram að þetta er góð saga þótt hún sé ekki endilega sönn. Þegar ég var beðinn um að segja frá þessu á blaði, þá þorði ég ekki annað en að fara á netið og athuga hvort ég gæti fundið einhverjar áþreifanlegar heimildir og viti menn !!! Á vefnum skagafjordur.com er kafli um danskættaða Króksara og þar á meðal hann langafa minn. Ég tók mér það bessaleyfi að afrita eftirfarandi texta:

"Jean Valgard van Deurs Claessen var fæddur í Kaupmannahöfn 9. október 1850, hollenskur í ættir fram. Hann kom 17 ára til Hofsóss og fór að vinna við verslun þar, og 21 árs var honum falin verslunarstjórnin. Hann flytur á Sauðárkrók 1879 og tekur við verslunum L. Popp. Þegar L. Popp flytur á Krókinn stofnar Valgard sína eigin verslun og rekur hana, þar til hann flytur til Reykjavíkur 1904.

Það mál yrði vandfundið er til framfara horfi byggðinni á Króknum, sem Valgard Claessen var ekki orðaður við. Samleið þeirra Popps um Krókinn var byggðinni mikið gæfuspor. Oft virðist svo sem Popp hafi fengið hugmyndirnar en það komið í hlut Valgards að sjá þeim efnalega farborða. Og honum fórst þar oft frábærlega vel úr hendi einsog við höfum séð í kirkjubyggingarmálinu. Undirbúning að byggingu sjúkrahúss var honum falinn. Barnaskólinn varð eitt af viðfangsefnum hans, og um það mál farast einni heimild svo orð ”enda má með sanni segja að hann héldi skólanum uppi um langt skeið, eins og raunar fleiri stofnunum á Sauðárkróki, beint og óbeint.” Fá orð; mikil saga. Leikfélag, kirkja, sjúkrahús, barnaskóli, nokkur helstu baráttumál frumherjanna, og enn má telja þó hér verði staðar numið.

Heiðarleika Valgard Claessen í viðskiptum var viðbrugðið, hann var vinsæll maður “einstakur drengskaparmaður sem allir treystu.” Þótt hann bæði talaði og ritaði íslensku ágæta vel var sagt að hann hefði aldrei lært að segja nei. Enda varð hann ekki auðugur af verslun sinni. Valgard Claessen átti það stundum til að yrkja ljóð. Og þá á dönsku. Sum voru sungin við hátíðleg tækifæri, önnur sendi hann vinum sínum. Léttur og skemmtilegur kveðskapur.

Valgard Claessen var tvíkvæntur. Fyrri kona hans var Kristín (f. 19.október 1849) dóttir Eggerts sýslumanns Briem að Reynistað, en það heimili var eitt mesta myndar- og menningarheimili Norðanlands. Kristín á mikinn og merkan hlut í skagfirskri menningarsögu en hún og systur hennar fóru mjög fyrir konum um ýmis baráttumál kvenna. Kristín andaðist á Króknum 10. desember 1881 frá fjórum ungum börnum. Síðari kona Valgard var Anna Margrét Þuríður (f. Möller) ekkja Jóseps Böndal sem áður hafði verið verslunarstjóri í Hofsósi. Anna og Claessen systur komu mikið við sögu Hins skagfirska kvenfélags. Börn Valgard og Kristínar voru Eggert, hæstaréttarlögmaður, Ingibjörg Frederike Charlotte, María Kristín, og Gunnluagur, læknir. Börn Valgards og Önnu voru Arent, stórkaupmaður og Anna Valgerður, kona Ólafs Briem skrifstofustjóra. Sagt var að Króksurum hefði lengi staðið nokkur stuggur af verkfræðingum og var þessi ástæðan: Fyrstu tveir landsverk-fræðingarnir áttu sem von var erindi á Krókinn, en í leiðinni höfðu þeir á brott með sér heimasæturnar á Claessens heimilinu. Siguður Thoroddsen giftist Maríu Kristínu (þeirra sonur, dr. Gunnar, varð borgarstjóri í Reykjavík, sendiherra í Kaupmannahöfn og forsætisráðherra) en Jón Þorláksson( borgarstjóri í Reykjavík og forsætisráðherra) giftist Ingibjörgu.

Þegar Íslendingar fengu heimastjórn fluttist Valgard Claessen til Reykjavíkur og varð fyrsti féhirðir hins nýstofnaða landssjóðs. Þau létust bæði árið 1918 í Reykjavík. Anna 20. febrúar og Valgard 27. desember."

Mér þótti skondið að lesa að hann hefði haft gaman af því að yrkja ljóð og vísur, oftar en ekki til kunningja sinna. Nú veit ég hvaðan ég hef þetta :-)